Dzienniczek praktyk pielęgniarskich

Dzienniczek praktyk na początku wydaje się kolejnym papierem do wypełnienia. Z czasem okazuje się, że dobrze prowadzony bardzo ułatwia życie: przy zaliczeniu praktyk, przy rozmowie z opiekunem i przy nauce do egzaminów. Poniżej zebrałam to, co sama wiem o prowadzeniu notatek z praktyk, razem z przykładami wpisów, które możesz dopasować do siebie.

Najpierw ważne rozróżnienie

Oficjalny dziennik praktyk (albo inna dokumentacja przebiegu praktyk) to dokument Twojej uczelni. Wypełniasz go według jej wzoru i zasad, a potwierdza go opiekun praktyk. Nic go nie zastępuje i to on liczy się przy zaliczeniu. Dlatego zawsze zacznij od przeczytania instrukcji uczelni: co trzeba wpisywać, kto podpisuje, jak zaliczane są umiejętności.

Obok oficjalnego dziennika wiele studentek prowadzi własne notatki z praktyk. To w nich zapisujesz spokojnie to, co widziałaś i czego się nauczyłaś, a potem przenosisz do dziennika to, co trzeba, w odpowiedniej formie. Rady poniżej dotyczą obu tych rzeczy.

Zasada numer jeden: żadnych danych pacjenta

W notatkach i w dzienniczku nie zapisuj imion, nazwisk, numerów sal połączonych z opisem pacjenta, numerów PESEL ani niczego, co pozwala go rozpoznać. Wystarczy opis ogólny, na przykład „pacjentka, 70 lat, 2. doba po zabiegu ortopedycznym”. Tajemnica zawodowa obowiązuje także studentki, a zasady ochrony danych w placówce trzeba znać i stosować od pierwszego dnia.

Pisz codziennie, krótko

Najczęstszy błąd to odkładanie wpisów na koniec tygodnia. Po pięciu dyżurach wszystko zlewa się w jedno i zostaje zgadywanie, co było w środę. Wystarczy 10 minut po dyżurze: w autobusie, przy herbacie, zanim otworzysz telefon. Krótki wpis z każdego dnia jest wart więcej niż długi raz na tydzień.

Co zapisywać po każdym dyżurze

Data, oddział, godziny. Podstawa, która przyda się przy rozliczaniu godzin.
Czynności, które wykonałaś samodzielnie. Oddzielnie te, które wykonałaś pod nadzorem, i te, które tylko obserwowałaś. To rozróżnienie jest ważne przy zaliczaniu umiejętności.
Nowe procedury i sprzęt. Z czym zetknęłaś się pierwszy raz.
Czego się nauczyłaś. Jedna lub dwie rzeczy, które zapamiętasz z tego dnia.
Pytania na później. Czego nie zrozumiałaś, o co dopytać opiekuna, co doczytać w domu.
Cel na kolejny dyżur. Jedna konkretna rzecz, którą chcesz przećwiczyć.

Przykłady wpisów

Poniższe wpisy są przykładowe i uogólnione. Pokazują sposób zapisu, nie konkretne sytuacje.

Dzień 3, oddział chirurgii ogólnej, 7:00–14:35.
Samodzielnie: pomiar ciśnienia tętniczego, tętna i temperatury u 4 pacjentów, dokumentowanie wyników w karcie obserwacji. Pod nadzorem: zmiana opatrunku na ranie pooperacyjnej. Obserwowałam: przygotowanie pacjenta do zabiegu. Nauczyłam się: na co zwracać uwagę, oceniając opatrunek (przesiąkanie, wygląd okolicy rany). Pytanie do opiekunki: jak często na tym oddziale ocenia się ból po zabiegu. Cel na jutro: samodzielnie ocenić ból skalą NRS i zapisać wynik.

Dzień 7, oddział internistyczny.
Pod nadzorem: przygotowanie leków doustnych według karty zleceń, z kontrolą zasady „5 W”. Obserwowałam: podłączenie wlewu kroplowego i ustawienie szybkości przepływu. Nauczyłam się: dlaczego przed podaniem leku zawsze sprawdza się tożsamość pacjenta, nawet jeśli znasz go z poprzednich dni. Do doczytania: obliczanie szybkości wlewu w kroplach na minutę.

Podsumowanie tygodnia.
Czuję się pewniej przy pomiarach parametrów życiowych. Nadal potrzebuję więcej praktyki w dokumentowaniu. Na przyszły tydzień: poprosić o możliwość samodzielnego przygotowania pacjenta do badania pod nadzorem.

Jak pisać, żeby wpis miał sens

Konkretnie zamiast ogólnie. „Pomagałam przy pacjentach” niewiele mówi. „Wykonałam pomiar glikemii u 3 pacjentów pod nadzorem” mówi wszystko.
Używaj języka zawodowego. To dobra okazja, żeby oswoić się z nazewnictwem, którego będziesz używać w dokumentacji.
Zapisuj też trudności. Notatki są dla Ciebie. Jeśli coś poszło nie tak, zapisz, czego się z tego nauczyłaś. To najcenniejsze wpisy.
Trzymaj się wzoru uczelni. Do oficjalnego dziennika przenoś informacje dokładnie w takiej formie, jakiej wymaga Twoja uczelnia.

Najczęstsze błędy w dzienniczku

Uzupełnianie wszystkiego na ostatni dzień praktyk. Wpisy są wtedy ogólnikowe, a brakujące podpisy trudno zebrać.
Brak podpisów i pieczątek tam, gdzie są wymagane. Sprawdzaj to na bieżąco, zanim zmienisz oddział.
Kopiowanie wpisów z dnia na dzień. Nawet podobne dyżury różnią się szczegółami i warto je zauważać.
Wpisywanie czynności, których nie wykonałaś. Dziennik ma pokazywać, co naprawdę umiesz. Lepiej dopisać cel na kolejny dyżur.

Notatki a rozmowa z opiekunem praktyk

Opiekun praktyk ma zwykle sporo obowiązków i niewiele czasu. Jeśli przychodzisz z konkretną listą, rozmowa jest krótsza i bardziej owocna. Zamiast „czy mogę coś zrobić?” możesz powiedzieć: „Wczoraj obserwowałam zmianę opatrunku. Czy dziś mogłabym wykonać ją pod Pani nadzorem?”. Notatki pomagają też przy końcowej ocenie praktyk, bo łatwo przypomnieć sobie, co udało się przećwiczyć i czego się nauczyłaś.

Jak wykorzystać notatki do nauki

Dobrze prowadzone notatki z praktyk to gotowy materiał do nauki. Kiedy przygotowujesz proces pielęgnowania, możesz wrócić do tego, co obserwowałaś u pacjentów z podobnym problemem. Przed egzaminem praktycznym widzisz czarno na białym, które procedury wykonałaś już wiele razy, a które tylko raz obserwowałaś. A lista pytań na później pokazuje, czego jeszcze nie rozumiesz. Jeśli wraca na niej przeliczanie jednostek, przećwicz obliczanie dawek na prostych przykładach i zapisz kroki, które wymagają wyjaśnienia z prowadzącym.

Gdzie prowadzić własne notatki

Wystarczy zwykły zeszyt, jeśli masz w nim porządek. Mnie najbardziej pomagało, kiedy każdy dzień miał tę samą strukturę, bo wtedy nie musiałam się zastanawiać, co wpisać. Z tego pomysłu powstał Planner Praktyk Pielęgniarskich: papierowy planner z miejscem na dyżury, cele, obserwacje i pytania do opiekuna, uporządkowany tak, żeby zapis zajmował kilka minut. Planner nie zastępuje dziennika praktyk uczelni ani dokumentacji placówki. Jest miejscem na Twoje własne notatki, z których łatwiej potem uzupełnić oficjalne dokumenty.

Krótko o tym, co najważniejsze

Oficjalny dziennik uczelni wypełniasz według jej instrukcji. Własne notatki prowadzisz obok.
Żadnych danych, które pozwalają rozpoznać pacjenta.
Pisz codziennie, 10 minut po dyżurze.
Rozróżniaj: samodzielnie, pod nadzorem, obserwacja.
Zapisuj pytania i cel na kolejny dzień.

Praktyki mijają szybciej, niż się wydaje. Notatki sprawiają, że zostaje po nich coś więcej niż zmęczenie, czyli konkretna wiedza, do której możesz wrócić.

Artykuł ma charakter poradnikowy. Zasady prowadzenia dokumentacji praktyk ustala Twoja uczelnia, a zasady ochrony danych i dokumentacji medycznej placówka, w której odbywasz praktyki.